جست . در سال 1926 در تاشكند مراسمى به مناسبت بيست و پنجمين سال دفاع وى از رسالهء دكتريش « 1 » و سى امين سال تدريس ( 1926 - 1896 ) برگزار شد و كوششى به عمل آمد تا از تأليفات علمى وى استنتاجى كلى به عمل آيد « 2 » . بعد از انقلاب هم بارتولد چند سفر به ديگر كشورها كرد ؛ در سال 1917 ( به فنلاند ) و در 23 - 1922 ( به فنلاند و آكسفورد و لندن و بلژيك هلند و آلمان ) . در سال 1923 به سمت نمايندهء فرهنگستان علوم روسيه در كنگرهء مورخان ( در بروكسل ) شركت جست و در لندن - در King ' s GolIege سخنرانىهائى در تاريخ تركان و مغولان ايراد كرد و در همان ايام به اتفاق ه . آ . ر . گيب مقدمات چاپ ترجمهء انگليسى تأليف بزرگ خويش يعنى « تركستان در عهد هجوم مغول » را فراهم آورد « 3 » . در سال 1926 به دعوت دولت تركيه ، براى ايراد سخنرانىهائى در استانبول « 4 » به آن كشور ، و در سال 1929 به آلمان ؛ ( برلين هامبورگ ، گوتينگن ) سفر كرد . پس از انقلاب اكتبر فعاليت و . و . بارتولد در زمينهء تحقيق و پژوهش نيز كاهش نيافت . وى گذشته از تأليفات علمى بزرگ و اساسى « 5 » بسيارى كتب علمى عامه فهم مانند « اسلام » ، « فرهنگ و تمدن مسلمانان » ( هر دو تأليف در 1918 ) ، « تاريخ تركستان » ( 1922 ) « 6 » ، « تاريخ زندگى فرهنگى تركستان » ( 1927 ) ، و همچنين رسالاتى در تاريخ تاجيكان ( 1925 ) و قرقزان [ خرخيزان ] ( 1927 ) « 7 » و تركمنان ( 1929 ) به رشتهء تحرير در آورد و مرحلهء نوينى در امر مطالعهء تاريخ اقوام ياد شده - تاريخى كه در آن زمان تقريبا نامدون بوده - گشود . آكادميسين اى . يو . كراچكوسكى دربارهء تأليفات علمى عامه فهم و . و . بارتولد چنين نوشته : « اين كتب با اين‌كه هم سطح فهم عامه نوشته شده ، براى متخصصان نيز بسيار قابل استفاده

--> ( 1 ) - به مناسبت بيست و پنجمين سال دفاع بارتولد از رسالهء دكتراى وى مجموعهء مقالاتى به عنوان عربى « عقد الجمان » ( گردن‌بند مرواريد ) با زير عنوان « به و . و . بارتولد از طرف دوستان تركستانى و شاگردان و بزرگ دارندگان وى » ( تاشكند 1927 ) منتشر شد . ( 2 ) - منظور ما مقالهء مذكور اى . اى . اومنيا كوف است در « بولتن SAGU » ، 1926 ، شمارهء 14 ( به فهرست كتب رجوع شود ) كه به مناسبت سى امين سال استادى و . و . بارتولد چاپ و منتشر شده بوده . ( 3 ) - در سال 1928 چاپ شده . ( 4 ) - سخنرانىهاى و . و بارتولد در تاريخ اقوام ترك آسياى ميانه كه در دانشگاه استانبول ايراد گشته و در 1927 به زبان تركى چاپ شده و زان پس در سال 1935 به آلمانى منتشر شده و در 1945 ترجمهء فرانسوى آن ( adaptation ) به طبع رسيده است . ( 5 ) - از آن جمله به ويژه به « الغ بيك و عهد او » ( 1918 Pg ) و امير على شير و زندگى سياسى « در مجموعهء امير على شير » لنينگراد 1928 ، اشاره مىكنيم . ( 6 ) - كنفرانس‌هائى كه در SAGU ( در تاشكند ) ايراد كرده . ( 7 ) - چاپ دوم آن در 1943 منتشر شده .